Một ông lão tên Phượng bị . . . đứt bóng lên thiên đường. Ngọc Hoàng nghe Nam Tào, Bắc Đẩu báo cáo: ông này thi đỗ cao, có bằng đỏ hẳn hoi, nhưng từ nhỏ đến lúc “đứt bóng” vẫn là . . . thư sinh, chưa làm nên trò trống gì.

Ngọc Hoàng hỏi ông lão:

- Ngươi có bằng đỏ sao không ra làm quan cho dân nhờ?

- Thưa Ngọc Hoàng – ông lão nói – Kỳ thi đầu tiên con bị …rớt đài vì đề bài ra ấm ớ, mơ mơ hồ hồ nên con làm bị … lạc đề. Lần thứ hai, con đỗ cao. Có bằng đỏ cũng chẳng ích gì vì bao nhiêu năm con đi xin làm quan nhưng chẳng ai nhận.

- Sao kỳ vậy?

- Những nơi con đến xin làm quan thì mấy thằng bạn của con chúng chiếm hết chỗ rồi!

Ngọc Hoàng sai quan chủ khảo xem lại hồ sơ . . . cấp bằng. Mới hay mấy thằng bạn của ông lão không có tên trong hồ sơ cấp bằng. Ngọc Hoàng vỗ đùi đánh “đét” một cái rõ to:

- Láo! Chúng không đỗ đạt mà vẫn được làm quan. Hừm! Bọn này xài . . . bằng giả rồi! Ta sẽ xử lý sau!

Quay sang ông lão-thư-sinh, Ngọc Hoàng ái ngại:

- Ngươi thật đáng thương! Ta sẽ cho ngươi trở lại làm người với nhiệm vụ đem lại công bằng cho mọi người.

Ngọc Hoàng cài lên đầu ông lão rất nhiều tấm bằng đỏ và trao cho ông một cây kiếm. Ông được chuyển hộ khẩu về . . . góc sân của trường thi năm xưa. Ngọc Hoàng dặn: những tấm bằng đỏ là để trao cho những sĩ tử học hành đỗ đạt; còn thanh kiếm là để . . . phéng đầu những tên gian lận trong thi cử và xài bằng giả.

Ông đứng đó và hoàn thành nhiệm vụ thứ nhất. Còn nhiệm vụ phéng đầu mấy tên xài bằng giả, ông . . . bó tay vì thanh kiếm Ngọc Hoàng trao cho ông là thanh kiếm . . . giả.

Không hoàn thành trọn vẹn nhiệm vụ, ông rầu thúi ruột và . . . “thăng” lần thứ hai.

Từ nơi chỗ ông “thăng”, mọc lên một cây to, xù xì. Cứ tới mùa thi lại nở hoa đỏ rực và cuối mùa thi xuất hiện những thanh kiếm … giả đung đưa trên những cành cây khẳng khiu.

Người đời đặt tên là cây phượng vĩ.

Trần Văn Thọ